و به فكر نيفتند ؛ ما به پيرى رسيديم و مصيبت را مىدانيم آقا . من كه حالا آمده‌ام به شما عرض مىكنم ، نه اينكه خود من يك آدمى هستم ، آدم‌شدنْ مرحوم آقاى حاج شيخ « 1 » مىگفت محال است ! من عرض كردم كه سنم يك قدرى از شما زيادتر است ، و شما وقتى به سراغ بنده مىآييد اينجا حرف من را گوش كنيد ، از اين جهت به شما عرض مىكنم تا جوان هستيد مىتوانيد يك كارى انجام بدهيد . ريشه‌هاى فساد در قلب جوان ضعيف است ؛ هر چه بزرگ شد . . . آن روايت را ملاحظه كرده‌ايد ؛ من سابقاً [ در احاديث ] ديده‌ام كه قلب انسان نقطهء سفيد است ؛ بعد كه چيز مىكند ، گناه مىكند ، نقطهء سياهى پيدا مىشود ؛ و هر چه گناه زياد بشود ، سياهْ سياهتر مىشود . « 2 » اين جوان قلبش لطيف است ، ملكوتى است ، لكن وقتى كه وارد شد در اين جامعه‌ها ، وارد شد در اين چيزها ، كم كم - خداى نخواسته - ابتلائات پيدا مىكند . دائماً يك كارى مىكند ؛ يك شب و روزى از او نمىگذرد الّا اينكه يك كار - نعوذ باللَّه - خلافى مىكند . خوب ، اين يك نقطهء سودا در قلبش پيدا مىشود ؛ نه در اين قلب ، در آن قلبى كه نفسانى و روحانى است . كم كم آن نقطهء سياه زياد مىشود ؛ وقتى كه به پيرى رسيد و قلبش سياه شده است ، او نمىتواند به اين زوديها اين قلب را برگرداند به حال اول ؛ لكن شما جوانها مىتوانيد ؛ قدرت داريد ؛ قدرت جوانى داريد . از اين طرف قدرت جوانى داريد ، از آن طرف اين امور در شما ضعيف است الآن . هر چه سن شما اضافه بشود و هر قدمى كه برداريد و برداريم ، به روى به طرف آخرت ، آن چيزهايى كه منافى است با سعادت انسان زياد مىشود ؛ قدرت هم كم مىشود . به سن پيرى كه رسيد نمىتواند ديگر ؛ از او نمىآيد توبه . معناى واقعى توبه توبه يك امرى نيست كه انسان با لفظ اتوبُ الى اللَّه كارش درست بشود ! ندامت است . اين ندامت به اين زوديها نمىآيد براى يك اشخاصى كه پنجاه سال غيبت كرده ؛ پنجاه [ سال ] فحش داده ؛ ريشش را سفيد كرده در فحش و غيبت ! او نمىتواند . او تا آخر عمر

--> ( 1 ) - آقاى عبد الكريم حائرى يزدى ( از مراجع بزرگ تقليد ) . ( 2 ) - مفهوم روايتى از امام باقر ( ع ) پپپ كافى ، ج 2 ، ص 273 .